اهمیت اقتصادی زعفران در بازارهای محلی و بین‌المللی

زعفران، یکی از ارزشمندترین ادویه‌های جهان است و نقش مهمی در اقتصاد کشورهای تولید کننده و در بازارهای سنتی و نوظهور ایفا می‌کند. بزرگترین تولید کننده زعفران در دنیا ایران است که بیشتر از 90٪ زعفران جهان را تولید می کند. در سال 2019؛ ایران  با تولید 430 تن؛ سهم عمده‌ای در تأمین زعفران جهانی ثبت کرد. 

زعفران در اقلیم های خشک ونیمه خشک کشت می شود. کشت زعفران در مناطقی مثل ایران، شمال آفریقا، کشمیر و کشورهای مدیترانه‌ای، مخصوصا برای کشاورزانی که در مناطق دور افتاده زندگی می کنند، منبع درآمد مهمی محسوب می‌شود. در سال های گذشته؛ کشورهایی مثل افغانستان و هند هم به تولیدکنندگان مهم زعفران تبدیل شده‌اند. افغانستان در سال 2023 بیشتر از 67 تن زعفران تولید کرده است.

از آنجایی که تولید زعفران از کاشت و برداشت تا جداسازی و خشک‌ کردن کلاله‌ها به نیروی کار زیادی نیاز دارد؛ قیمت بالایی هم دارد و باعث درآمدزایی قابل‌ توجهی برای کشاورزان حتی کشت در مقیاس کوچک؛ می شود. یک مطالعه نشان داده است، هزینه تولید زعفران حدود ۹۸٬۴۳۵ یورو در هر هکتار است و حاشیه سود خالص آن به 172/680 یورو در هر هکتار می‌رسد که نشان دهنده بازدهی اقتصادی قابل‌ توجه آن برای خانوارهای روستایی است.

زعفران نه تنها در بازارهای سنتی قابل استفاده است بلکه در صنایع مختلف مثل آرایشی و بهداشتی هم می تواند استفاده شود. اما، تغییرات اقلیمی و نوسانات بازار می‌توانند بر تولید و قیمت زعفران تأثیر بگذارند. روی هم رفته، کشت زعفران با توجه به ارزش اقتصادی بالا و تقاضای رو به رشد در بازارهای جهانی، فرصت‌های قابل‌توجهی برای تولیدکنندگان در مناطق سنتی و روستاها فراهم می‌کند.